صنعت خودرو در ایران

اولین اتومبیل ها در ایران

اولین اتومبیل سواری که وارد ایران گشت یک اتومبیل فورد بود، این اتومبیل که دود زیادی از آن خارج می شد به کالسکه دودی معروف بود و این آغاز صنعت خودرو و ورود اولین اتومبیل ها در ایران بود
در سال ۱۲۸۱ شمسی یا ۱۹۰۲ میلادی مظفرالدین شاه در اولین سفر خود به اروپا با اتومبیل آشنا شد و دو دستگاه از آن را خرید و با خود به ایران آورد. او در اولین نظر به اتومبیل ها به آنها دل بست و از محل چند صد هزار لیره استقراضی از بانک شاهنشاهی ایران که متعلق به انگلیسی ها بود دو دستگاه رنو خریداری کرد.
رنگ این اتومبیل آبی آسمانی و راننده آن یک مهندس به نام مسیو وارونه فرانسوی بود.

مدیر کمپانی رنو خطاب به مظفرالدین شاه می گوید :
ما حدود ۱۰۰ دستگاه اتومبیل برای صدور به ایران در نظر گرفته ایم، زیرا مسلم می دانیم به محض بازگشت اعلیحضرت به ایران، عده زیادی از شاهزادگان و بزرگان و سیاستمداران و رجال ایرانی خواهان خرید اتومبیل خواهند شد.
پس از مظفرالدین شاه فرزندش محمد علیشاه نیز از این خودرو استفاده می کرد و پس از محمد علی شاه ، احمد شاه یکی دو خودرو برای خود خرید و گاهی اوقات سوار آنها می شد.

اتومبیل در زمان پهلوی

سلطنت رضا شاه با دوران تجدد و گسترش مظاهر غربی در زندگی ایرانیان مقارن بود. به همین دلیل در این دوران تا زمان اشغال کشور توسط متفقین (شهریور ۱۳۲۰) اتومبیل به شکل یک کالای لوکس و تجملی در بین اقشار پولدار، رجال، درباریان صاحب نفوذ، سفرا و نمایندگان خارجی در ایران، مالکان و تجار بزرگ رواج یافت، ولی تعداد آنها محدود بود .
در اواخر دوره قاجار و رواج اتومبیل در دوره پهلوی اول، اغلب خودروهای ایران از دو کشور آمریکا و انگلستان وارد می شد اما سر انجام از اواسط دهه ۱۳۳۰ خودروسازی ایران ابتدا تنها با مونتاژ خودروهای خارجی و سپس با بومی کردن محصولات کشورهای صاحب صنعت خودرو، به ایران وارد شد.
محمد رضا پهلوی علاقه وافری به اتومبیل داشت، به طوری که پس از به تخت نشستن یکی از بزرگترین کلکسیونرهای اتومبیل در جهان بود. او تعداد زیادی اتومبیل از انواع مختلف و بهترین اتومبیل های جهان را اختیارداشت از جمله، فراری در مدل های متنوع، لامبورگینی کانتاش، ده ها مدل رولز-رویس، بیش از ۲۰ مدل مرسدس بنز در کلاس های مختلف، آلفا رومئو، کادیلاک، فورد، بی ام و، کرایسلر و چندین دستگاه دیگر از برترین خودروهای جهان.

مونتاژ و تولید خودرو، شرکت ها، خودروسازان ایران

  • شرکت سهامی عام صنعتی و تولیدی مرتب

    این شرکت در مهر ماه سال ۱۳۳۶ به منظور خرید و فروش و نمایندگی انواع خودرو تأسیس گردید و پس از پاره ای تغییرات در اساسنامه از سال ۱۳۴۹ به امر مونتاژ و تولید انواع اتومبیل های دو دیفرانسیل لندرور (وانت، آمبولانس، وانت استیشن) و قطعات یدکی ماشین آلات پرداخت.
    از سال ۱۳۸۰ نیز قراردادی با شرکت سانیانگ موتور کره جنوبی برای تولید خودروی موسو از سوی شرکت مرتب منعقد شد که به مرحله عملی نیز رسید. در سال های اخیر این شرکت علاوه بر تولید خودروی پاژن (لندرور) اقدام به تولید قطعات ماشین میل گاردان، صفحه کلاچ و… می نماید.

  • شرکت پارس خودروی ایران

    در سال ۱۳۳۵ بازرگانی به نام جعفر اخوان نمایندگی شرکت جیپ آمریکا را به دست آورد و در گام اول، اقدام به واردات جیپ ویلیز کرد که یادگاری از دوران جنگ جهانی دوم بود.
    در سال ۱۳۳۸، اخوان کارخانه شرکت بازرگانی جیپ را برای مونتاژ این محصول ثبت رساند. این شرکت، تولید جیپ ویلیز را با تغییر نام به جیپ شهباز آغاز کرد و به دنبال آن، وانت سیمرغ در همان سال تولید شد.
    در دهه ۴۰ شمسی جعفر اخوان موفق شد امتیاز مونتاژ خودروی رامبلر را بگیرد و در سال ۱۳۴۶ این خودرو را با نام شاهین به عنوان مدل پایه و آریا به عنوان مدل با امکانات بیشتر به بازار عرضه کرد. در همین سال خودروی شاسی بلند دیگری به نام جیپ آهو به خط تولید شرکت اضافه شد.
    در سال ۱۳۴۷ آریا ۲۸۰۲ دستگاه، شاهین ۱۷۴۲ دستگاه و انواع مختلف جیپ در حدود ۲۰۰۰ دستگاه عرضه شده بودند. اخوان در اوایل دهه ۵۰ مذاکرات با جنرال موتورز را آغاز کرد.

    در سال ۱۳۵۲ جنرال موتورز مشارکت با اخوان را پذیرفت و شرکت جدید با سرمایه اولیه ۱۵۲میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تاسیس شد که ۴۵ درصد سهام آن در اختیار اخوان، ۴۵درصد در اختیار جنرال موتورز و ۱۰ درصد نیز در اختیار بنیاد پهلوی بود. به این ترتیب نام شرکت به جنرال موتورز ایران تغییر کرد و عرضه آریا و شاهین پس از فروش بیش از ۲۲ هزار و ۷۰۰ دستگاه، در سال ۱۳۵۳ به پایان رسید.
    برای شروع کار، اوپل کومودور از محصولات اوپل آلمان که از زیر مجموعه های جنرال موتورز بود با نام شورولت رویال ۲۵۰۰ و ۲۸۰۰ روانه بازار ایران شد.
    اما اخوان می خواست محصولات اصلی جنرال موتورز را راهی بازار ایران کنند. بنابراین تولید شورولت رویال در سال ۱۳۵۵ به پایان رسید و شورولت نوا و بیوک اسکای لارک (با نام بیوک ایران) به عنوان خودروهای لوکس آن دوران روانه بازار شدند.
  • شرکت ایران خودرو

    شرکت ایران‌خودرو، در سال ۱۳۴۱ با سرمایه ۱۰۰ میلیون ریال به ثبت رسید. تولید اولیه شرکت، اتوبوس های معروف به ال‌پی بود که شاسی آن از آلمان وارد می شد و با نصب اتاق بر روی آن مونتاژ می شد.
    در سال ۱۳۴۵ قراردادی با شرکت روتس انگلیس به منظور تولید پیکان، منعقد شد که یک سال بعد در ۲۴ اردیبهشت ۱۳۴۶ کارخانه خودروسازی به نام ایران ناسیونال با سرمایه حدود ۴۰۰ میلیون ریال تاسیس شد و شامل زمین، اعتبار بانکی، ماشین آلات نو و کهنه بود که قادر به مونتاژ روزانه ۱۰ دستگاه سواری و ۷ دستگاه اتوبوس و کامیون بود.
    از سال ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۷ پیکان در مدل های مختلف کار، لوکس، جوانان، استیشن و وانت و همچنین اتوبوس ها در مدل‌های اتوبوس ۳۰۲ شهری، بیابانی و سوپرلوکس و مینی بوس و آمبولانس تولید می شد.
    پس از پیروزی انقلاب اسلامی نام شرکت ایران ناسیونال به شرکت ایران خودرو تغییر یافت. بدنبال تعطیلی کارخانه تالبوت انگلستان شرکت ایران خودرو اقدام به خرید ماشین آلات خط تولید آن کرد و از آن به بعد اکثر قطعات خودرو پیکان در ایران تولید شد.
    همزمان با ورود ماشین آلات شرکت تالبوت در سال ۱۳۶۷ قرارداد استفاده از قوای محرکه شرکت پژوی فرانسه و تولید پژو ۴۰۵ در ایران خودرو منعقد گردید.
    در سال ۱۳۷۶ نیز تولید اتومبیل پژو RD و مینی بوس هیوندای و در سال ۱۳۷۸ تولید اتومبیل پژو پارس (پرشیا) و پژو استیشن در این کارخانه آغاز گشت. در ادامه این روند و در دهه ۱۳۸۰ به بعد نیز تولید خودروی سواری پژو ۲۰۶، خودروی ملی (سمند)، پژو ۲۰۷، ۲۰۶ صندوقدار با نام اس دی و تندر ۹۰ آغاز شد. همچنین میتوان از رانا، دنا، تندر نود اتوماتیک بعنوان محصولات جدید ایران خودرو نام برد.
  • شرکت تولیدی و صنعتی ایران کاوه یا سایپا

    این شرکت در سال ۱۳۴۵ با سرمایه اولیه ۱۶۰ میلیون ریال به نام شرکت سهامی تولید اتومبیل سیتروئن ایران تاسیس شد و در اواخر سال ۱۳۴۷ به مرحله بهره برداری رسید. این شرکت تولید اولین محصولات خود را که شامل اتومبیل های ژیان، پیکاپ، آهو و اتومبیل رنو ۲ و ۴ درب و فروش لوازم یدکی آنها نمود.
    تولیدات شرکت بعد از سال ۱۳۵۳ سیر صعودی یافت و بر تنوع محصولات شرکت نیز افزوده شد.
    در اوایل سال ۱۳۵۴ نام شرکت با حذف کلمه سیتروئن از انتهای عبارت فرانسوی آن به شرکت سهامی ایرانی تولید اتومبیل و با نام اختصاری سایپا تغییر یافت.
    سایپا پس از انقلاب در تیر ماه ۵۸ به مالکیت دولت در آمد و از سال ۱۳۶۰تحت سرپرستی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران قرار گرفت.

    این شرکت از سال ۱۳۶۱ تولید وانت یک دیفرانسیل نیسان با موتور ۲۴۰۰ سی سی را آغاز نمود و از سال ۱۳۷۱ نیزعرضه اتومبیل رنو-۲۱ توسط این شرکت آغاز گردید که تا سال ۱۳۷۵ ادامه یافت و در سال بعد ۱۳۷۲ به دنبال قرارداد منعقده با شرکت کیا موتورز کره جنوبی اقدام به مونتاژ وتولید اتومبیل پراید در دو مدل چهار درب و پنج درب نمود.
    این شرکت در دهه ۸۰ اقدام به تولید اتومبیل سواری رنو، زانتیا و ریو نمود که پس از اتمام قراداد با شرکتهای فرانسوی و کره ای خط تولید این خودروها متوقف گردید.
    از سال ۱۳۷۷ به بعد، سایپا با خرید ۸۰ درصد سهام شرکت ایران کاوه، ۶۳٫۲ درصد سهام شرکت زامیاد و ۵۱ درصد سهام شرکت پارس خودرو به یک گروه خودروسازی بزرگ تبدیل شده است.
  • شرکت شهاب خودرو یا لیلاند موتور سابق

    این شرکت در سال ۱۳۴۳ با هدف تولید انواع کامیون، اتوبوس وکامیونت تأسیس و اقدام به تولید انواع اتوبوس و کامیون نمود. پس از پیروزی انقلاب با خرید شاسی اتوبوس از شرکت ایران خودرو و موتور بنز از شرکت ایدم تبریز اقدام به تولید اتوبوس بنز ۳۰۲ نمود.
    در سال های اخیر تولید شاسی اتوبوس در این شرکت آغاز و فعالیت هایی نیز جهت استفاده از نیروی محرکه اتوبوس محصول شرکت رنو انجام شده است.
  • گروه صنعتی خاور

    در سال ۱۳۳۸ کارخانه بنز خاور جهت تولید کامیون تحت لیسانس کارخانه بنز آلمان در تهران تأسیس گردید و به ساخت انواع کامیون و کامیونت مبادرت ورزید. شرکت خاور در سال ۱۳۷۸ در شرکت ایران خودرو ادغام گردید و گروه ایران خودرو دیزل را تشکیل داد.
  • گروه خودرو سازی بهمن

    شرکت سهامی خاص کارخانجات اتومبیل سازی مزدا در سال ۱۳۳۱ بنام شرکت سهامی خلیج کوبا جهت امور حمل و نقل دریایی تأسیس شد و به موجب اجازه نامه وزارت صنایع ابتدا اقدام مونتاژ موتورسیکلت وسپا کرد. در سال ۱۳۴۹ تولیدات شرکت به ساخت خودروی وانت محصول شرکت مزدا ژاپن تغییر یافت و نام شرکت به شرکت سهامی اتومبیل سازی مزدا تغییر یافت. در حال حاضر علاوه بر تولید وانت اقدام به تولید خودرو سواری مزدا ۲ و مزدا ۳ می نماید.

لاستیک های هوشمند خودروهای آینده

فناوری آینده تایر: شکل لاستیک خودروهای آینده

جهان فردا: لاستیک های آینده خودروها می توانند بسیار متفاوت باشند، نمونه مفهومی BH03 شرکت گودیر نشان می دهد که چگونه لاستیک اتومبیل می تواند برق تولید کند. لاستیک های فردا در همه جا سنسورها دارند، که این هم بخشی دیگراز دنیای اینترنت است.
کانسپت  Triple Tube(تویوپ سه لایه ) شکل لاستیک اتومبیل را برای شرایط مختلف تغییر می دهد.
اتومبیل های آینده می توانند برتری های زیادی با تکنولوژی جدید تایرها داشته باشند و با طراحی مجدد رادیکال امکان پذیر باشد.
تایرها فقط وسائلی برای روان شدن و حرکت نخواهند بود.
شرکت گودیر در حال سرمایه گذاری روی تایرخودروهای فرداست.

نگاهی به لاستیک خودرهای آینده از داخل آزمایشگاه تولید کننده لاستیک گودیر GOODYEAR

 

بیایید از لاستیک ها، سخت افزارهایی که متصل یا هوشمند نیستند و یا حرفهای دیگر،چیزی مانند لاستیک – قدیمی ترین مدرسه، منفعل، قطعاتی خمیده در ماشین شما بشنویم.

یا نه. اگرهمیشه این طور بود، دیگربرای مدتی طولانی به این شکل نخواهد بود. سازندگان تایر مانند گودیر Goodyear اکنون منابع قابل توجهی برای تفکر خارج از چهارچوب ها دارند؛ اتومبیل ها به سرعت در حال تغییر هستند و Goodyear نیز در انتظار دستورالعمل ها ننشسته است.

در حین سخنرانی در مرکز نوآوری گودایر در لوکزامبورگ، رامین هانسن، مدیر فن آوری گودیر، به ما می گوید: “ما در مورد تماس بین ماشین و جاده ها بیشتر از تولید کنندگان خودرو می دانیم.”

Goodyear در حال حاضر با ۲۰-۲۵ سازنده خودرو کار می کند که از آنها دعوت می کند تا در طراحی یا تطبیق تایرهای جدید برای مدل های جدید، اغلب زودتر از توسعه خودروها، شرکت کنند. اما Goodyear همچنین تایر های مفهومی خود را ایجاد می کند، نه همیشه در ارتباط با اتومبیل های خاص.گرچه این ارزان و سریع نیست، اما اثبات می کند که بارور است.

هانسن می گوید: “اگر از تیم مهندسی بخواهید یک تایر را ارتقا دهند، آنها انجام خواهند داد. اما اگر از آنها بخواهید به ما بگویند که چه اتفاقی ممکن است در ۱۰ سال آینده رخ دهد، آنها با ایده هایی متفاوت خواهند آمد.

“بهبود تایر چیزی است که ما هر روزه در حال انجام آن هستیم. بین سال های ۲۰۲۵ و ۲۰۳۰، تغییراتی اساسی ایجاد خواهد شد که بر اساس پیشرفت های وسایل نقلیه الکتریکی و محدودیت های گازهای گلخانه ایی پیش بینی می شود که آلودگی خیلی بدترخواهد شد که حتی در بعضی مناطق و شهرها اجازه عبور ترافیک را نخواهند داد.

“دیگر شما راننده نیاز ندارید،شکل لاستیک ها متفاوت خواهد بود و نحوه استفاده از اتومبیل ها تغییر خواهد کرد؛ وسایل نقلیه اتوماتیک محدودیت سرعت را به گونه ای تنظیم می کنند که گاهی انسان ها آن را انجام نمی دهند. ”

تخصص مواد، قالب سازی، طراحی آجدار و ارزیابی عملکرد توسط دیگران، از جمله مدرسه طراحی Rubika، که شالوده گودیر را با ایجاد چشم انداز مجازی از جهان در سال ۲۰۴۵ جریان می دهد، تکمیل می کند.

“همکاری ها راه خوبی برای توسعه هستند و اکنون یک فرهنگ نوآوری با ادغام شرکت ها و مؤسسات وادغام ایده ها و تخصص ها باز شده است
فونتین می افزاید: “طراحان در تیم ها با مهندسین، دانشمندان و متخصصین مواد کار می کنند. ما زمان زیادی را صرف ایده هایی نمی کنیم که نمی توانند کار کنندو همه آنها رو محصولات آینده کار نمیکنند اما در چند سال اینده این طور خواهد بود.
طراح مدل مفهومی (Concept Tire Sebastien Fontaine) موافق است که یک شرکت چند ملیتی مانند گودیر نیاز به باز کردن این درها دارد، آینده درهمکاری است، شرکت های مختلف که در پروژه های متفاوت کار می کنند، ممکن است چشم اندازی روشن در مورد آینده نداشته باشند، اما هنگامی که مسیر باز می شود، آنها می بینند چگونه میتوانند ایده های خود را با ایده های دیگر پیوند دهند.

پنج نوآوری که به تایر Goodyear نزدیک می شوند

۱) شکل توپ داشتن

گودیر دو شکل مفهومی کروی را نمایش داده است که توسط مغناطیس به ماشین متصل شده اند. که هدف لاستیکهای کروی عبارتند از طول عمر بیشتر؛ که اگر بخشی از تایرپاره شده یا آسیب دیده باشد، آن را به طور خودکار چرخش می دهد تا قسمت دیگری را در تماس با جاده قرار دهد. و نیازی به تعلیق فضا نیست.
و این منجر به تولید … خودروهایی می شود که خود را در رانندگی بازیابی می کنند.

۲) تولید برق

مدل مفهومی گودیر BH03 نشان می دهد که چگونه لاستیک اتومبیل می تواند برق تولید کند.

کانسپت BH03 برای مبحث تولید برق از لاستیک خودرو ایجاد شده . گیرنده هایی برای جذب نور و گرمای ایجاد شده توسط حرکت تایر بر روی جاده طراحی شده است که به تولید برق تبدیل می شود – گرچه به اندازه کافی برای قدرت دادن به ماشین کافی نیست، اما طیف وسیعی از آن را گسترش خواهد داد.
که این می تواند به تولید… موتورهای کوچکتر منجر شود.

۳) به اشتراک گذاری اخبار

لاستیک های فردا در همه جا سنسورها دارند. این همه بخشی از اینترنت اشیاء است
حسگرها و رایانه های درون تایر می توانند اطلاعاتی در مورد فشار، دمای و نرخ سایش تایر بدهند و بخشی از شبکه ی اطلاعات به اشتراک گذاری شده از خودرو به خودرو، و ازماشین به زیر ساخت ها را تشکیل دهند.

طراح کانسپت، سباستین فونتین می گوید: “ما همه جا نیاز به سنسورهای اینترنت داریم.”
و این می تواند منجر به … هشدار سریع در مورد سطوح خطرناک جاده شود.

۴) تغییر شکل

مدل مفهومی Triple Tube شکل لاستیک اتومبیل را برای شرایط مختلف تغییر می دهد

کانسپت Triple Tube دارای سه لوله بادی با یک پمپ یکپارچه است. این می تواند به تغییر شکل تایر و با شرایط جاده سازگار باشد.  ایمنی های زیست محیطی، بیشترین صرفه اقتصادی و سه لایه کاملا پرباد شده،. حالت ورزشی با کاهش فشار در لوله کناری، که هندلینگ و خشکی را کنترل می کند. در حالت جاده های خیس، لوله مرکزی نسبت به دیگرقسمت ها بیشترباد می شود تا خطر سرخوردن را کاهش دهد.
و می تواند به تولید … واقعی استفاده درتمام شرایط آب و هوایی و تمام سال بدون نیاز به تغییر به لاستیک های زمستانی منجر شود.

۵) آرام و بی صدا

اتومبیل های آینده می توانند برتری هایی که با استفاده از تکنولوژی جدید تایر امکان پذیر است داشته باشند.

سرو صدای که از حرکت و تحت فشار منظم قرار گرفته است وجود دارد – نه تنها سر و صدای موتور، بلکه سر و صدای ناشی از کل ماشینی که در حال حرکت است.  مدل مفهومی Urban Crossover از عنصر فوم پلی یورتان سلولی باز ساخته شده که باعث کاهش صدا ایجاد شده توسط تایر در سطح جاده می شود.
و می تواند منجر به …خودرو هایی با نیاز کمتر به عایق صدا در اطراف موتور شود.

منبع : Car Magazine